نقطه شروع بسیاری از تصمیم های اقتصادی و سرمایه گذاری، آگاهی از کم و کیف سود گزارش شده شرکت به عنوان شاخصی از عملکرد مدیریت آن است. در این میان به دلیل جدایی مالکیت از مدیریت، همواره سود گزارش شده توسط مدیریت، بیانگر سود واقعی مورد درخواست سرمایه گذاران نیست. چرا که سود به واسطه عدم ارایه تعریف واحد, جامع و چارچوب مند در ادبیات حسابداری و نیز به دلیل انعطاف و خلاء استانداردهای گزارشگری مالی، این امکان را برای مدیران فراهم می کند که سود را برای دستیابی به اهداف و منافع شخصی خود مورد دستکاری قرار دهند. به عبارتی در حال حاضر سود خالص ارایه شده ترکیبی از اقلام واقعی، گاهی صوری و اقلام تخمینی است و عیوب این سود که جنبه واقعی بودن را از آن دور می کند این است که اولا معاملات صوری اساسا مبنای واقعی نداشته و در صورت کشف آن، تقلب در گزارشگری مالی محسوب می شود دوما اقلام تخمینی و قضاوتی هم نتیجه پندارهای مدیریت است و نه دادوستدهای انجام شده و اصولا نمی توان به چنین اقلامی صفت واقعی را منتسب کرد و بالاخره مبادلات واقعی هم ممکن است از تمایلات مدیریتی مصون نمانده باشد. درنتیجه باید از مفهوم سود واقعی چشم پوشی و به سطح سود حسابداری با کیفیت اکتفا کنیم. ضمنا بیان صادقانه سود به شکل ایده آل (از منظور تیوریک) امکان پذیر نیست و نمی توان مفهوم سود اقتصادی را به عنوان الگویی مناسب و عملی برای ارایه یک سود حسابداری با کیفیت تلقی کرد و تمسک به این مفهوم در دنیای حسابداری امکان پذیر نیست و در نهایت جنبه های دقت و حساسیت سود نیز در حال حاضر چندان گره گشا نیست.

انتخاب شاخص مناسب اندازه گیری ریسک همواره از مباحث چالش برانگیز در حوزه مطالعات بازار سرمایه بوده است. توانایی صورت های مالی جهت ارزیابی ریسک، یکی از موضوعات اساسی برای محققین مالی به شمار می رود. نوسانات سود می تواند نقش کلیدی در ارزیابی ریسک ایفا نماید. در این راستا، تحقیق حاضر به بررسی تأثیر معیارهای مبتنی بر حسابداری ویژگی های سود بر ریسک نامطلوب سود می پردازد. دراین تحقیق، داده های مربوط به 119 شرکت منتخب پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال های 1390 تا 1395 موردمطالعه و بررسی قرارگرفته اند. ویژگی های کیفیت اقلام تعهدی، قابلیت پایداری سود، قابلیت پیش بینی سود و هموارسازی سود به عنوانویژگی های مبتنی بر حسابداری ویژگی های سود و شاخص ریسک نامطلوب سود، با رویکردی متفاوت از سایر تحقیقات به عنوان شاخص ارزیابی ریسک مورداستفادهقرارگرفته اند. برمبنای نمونه انتخابی و استفاده از آزمون های رگرسیونی چندگانه، به جز ویژگی هموارسازی سود، سایر معیارهای مبتنی بر حسابداری ویژگی های سود با ریسک نامطلوب سود دارای رابطه معنی دار بوده است.

واکنشهای متفاوت سرمایه گذاران نسبت به اطلاعات سود، موجب واکنشهای متفاوت بازار می گردد. از جمله عواملی که ممکن است موجب واکنش متفاوت بازار به اطلاعات سود شود، مدیریت سود می باشد. هدف اصلی این تحقیق، بررسی رابطه بین مدیریت سود و ضریب واکنش سود است. بسیاری از تحلیل گران مالی معتقدند مدیریت سود از طریق اقلام تعهدی اختیاری اندازه گیری می گردد که در این تحقیق، از مدل تعدیل شده جونز برای مدیریت سود و همچنین برای ضریب واکنش سود از مدل اهلسون استفاده شد. این مدل از طریق رگرسیون قیمت به سود هر سهم بدست می آید و ضریب سود هر سهم در مدل بیانگر ضریب واکنش سود می باشد. جامعه آماری شامل شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران و نمونه آماری تعداد 154 شرکت می باشد. داده های تحقیق مربوط به یک دوره زمانی 6 ساله 1385-1390 می باشد. داده ها به صورت سال شرکت مرتب شده و با استفاده از تحلیل رگرسیون ترکیبی چند متغیره مدل ها برآورد شده و فرضیه های تحقیق آزمون شدند. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که بین مدیریت سود و ضریب واکنش سود رابطه منفی و معنی داری وجود دارد. همچنین ضریب واکنش سود در شرکتهایی که اقدام به مدیریت سود می نمایند، بیشتر از شرکتهایی است که اقدام به مدیریت سود نمی کنند.

در این مقاله اختلاف سود حسابداری و سود ماخذ محاسبه مالیات بر رشد و پایداری سود بررسی شده است. یافته های مقاله با استفاده از داده های نمونه انتخابی از 80 شرکت و بکارگیری تحلیل آماری رگرسیون به صورت داده های ترکیبی نشان می دهد که در بازار سرمایه ایران، اختلاف سود حسابداری و سود ماخذ محاسبه مالیات با تغییرات آتی سود خالص بعد از مالیات رابطه معنی داری دارد، به طوری که با افزایش این اختلاف از میزان رشد سود خالص شرکت ها کاسته می شود. همچنین شواهد نشان می دهد که اختلاف بین سود حسابداری و سود ماخذ محاسبه مالیات با تغییرات آتی مالیات رابطه معنی داری دارد. به طوری که با افزایش این اختلاف بر میزان رشد مالیات در سال های آتی افزوده می شود. در ارتباط با پایداری سود نیز نتایج حاکی از این است که در میان شرکت های بورسی، اختلاف زیاد بین سود حسابداری و سود ماخذ محاسبه مالیات، پایداری سود شرکت ها را تحت تاثیر قرار می دهد به طوری که با زیاد بودن اختلاف مثبت و یا منفی بین سود حسابداری و سود ماخذ محاسبه مالیات از پایداری سود شرکت ها کاسته می شود.